De kunst van het basisinkomen

 

Pablo Picasso zei: “Ieder kind is een kunstenaar. De moeilijkheid is er een te blijven als je groot bent.”

Ik moest hieraan denken toen ik gisteren keek naar de nieuwe aflevering over het basisinkomen van VPRO Tegenlicht. Aan het begin van de uitzending vertelde de Duitse ondernemer Michael Bohmeyer dat hij veel creatiever is geworden sinds hij zichzelf een basisinkomen heeft verschaft. Hij bedenkt en durft meer nu hij zich geen zorgen hoeft te maken over geld. Bovendien is hij gezonder en gelukkiger. Hij heeft de vrijheid om zich te richten op zaken die hij echt belangrijk vindt.

De positieve effecten die Michael ervaart, worden door steeds meer onderzoeken aangetoond. Het verstrekken van basisinkomens leidt overal ter wereld tot meer economische activiteit, minder ziekenhuisopnames, minder criminaliteit, betere schoolprestaties, meer sociale samenhang enzovoorts.

Goed idee dus, zo’n basisinkomen. Maar hoe kom je eraan?

Volgens Tegenlicht moeten we vooral niet rekenen op de politiek. Ons sociale stelsel is complex en moet eerst ontmanteld worden voor we iets nieuws kunnen proberen, zo vertelt de voice-over. Een van de geïnterviewden steekt zijn middelvinger demonstratief op naar ‘Den Haag’ en geeft aan dat we zelf lef moeten tonen. Basisinkomens financieren door middel van crowdfunding, lokaal experimenteren met onvoorwaardelijke bijstand, dat soort zaken.

Zelf ben ik een groot voorstander van lef. Als bestuurslid van de Vereniging Basisinkomen steun ik alle initiatieven die bijdragen aan de realisatie van het basisinkomen. Maar laten we één ding niet vergeten: het onvoorwaardelijk basisinkomen is een fundamenteel mensenrecht, niet een vorm van liefdadigheid. En hoewel ik experimenten toejuich, zijn heel wat tussenstappen nodig voordat lokale bijstandspilots kunnen leiden tot een basisinkomen voor iedereen in Nederland.

Het gaat niet om de keuze tussen wachten op de politiek en zelf geld inzamelen. Het gaat om de bewustwording van ons allemaal. Het basisinkomen zal worden ingevoerd wanneer genoeg mensen ervan overtuigd zijn dat het moet gebeuren.

Kan het dan ook op een andere manier?

Jazeker. Neem Zwitserland. Staat niet bekend als het meest progressieve land ter wereld. Toch stemmen volgend jaar alle volwassen Zwitsers in een referendum over de invoering van een onvoorwaardelijk basisinkomen van meer dan 2000 euro per maand. Het basisinkomen kwam in Zwitserland niet op de politieke agenda door experimenten of crowdfunding – maar door een film!

Dat is de kracht van kunst: het verandert de manier waarop we naar de wereld kijken. Wanneer wij de wereld anders zien, veranderen we zelf mee. Het enige dat daarvoor nodig is, zijn onze eigen creatieve talenten.

Dus ben jij schrijver, fotograaf, ontwerper, comedian, dichter, rapper, schilder, acteur, verhalenverteller, regisseur, danser, beeldhouwer, gamedesigner of op een andere manier creatief bezig?

Meld je dan aan als lid of vrijwilliger bij de Vereniging Basisinkomen en vertel ons wat voor kunst je wilt maken voor het basisinkomen.

We gaan het claimen!

Joeri Oltheten

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *