Hoe wordt mijn organisatie innovatief?

 

Wanneer iemand met een nieuw idee komt, kun je op twee manieren reageren. Je kunt zeggen dat het niet gaat werken en uitleggen wat er mis mee is. Of je kunt zeggen: “Interessant.”

Dat laatste is een goed startpunt voor innovatie. Dat eerste niet. Het is onmogelijk om van tevoren te weten welke ideeën wel en niet zullen slagen. Je komt er alleen achter als je ze uitprobeert.

Het probleem is dat we nieuwe ideeën vaak eng vinden. Ze wijken namelijk af van de status quo. Dat maakt veel mensen ongemakkelijk. We zeggen wel dat we innovatie en creativiteit willen, maar verlangen misschien nog sterker naar zekerheid en structuur. Wanneer onze zekerheden in gevaar komen, ontstaan vooroordelen rond vernieuwing.

De eerste stap om als organisatie werkelijk innovatief te zijn, heeft dus te maken met onze eigen houding – het accepteren dat de wereld is veranderd en zal blijven veranderen, soms door onverwachte gebeurtenissen. Dit vereist dat we leren om de wereld op een andere manier te zien. Deze houding moet beginnen bij de leiding van de organisatie en doorsijpelen in elk niveau. In een bedrijfscultuur waar mensen openstaan voor elkaars ideeën, kunnen deze ideeën gesteund worden en groeien.

Essentieel is dat je hele organisatie innovatie omarmt. In de praktijk gebeurt dit nog weinig. Veel bedrijven denken dat je innovatie bereikt door een groep hooggeplaatste creatievelingen bij elkaar te zetten. Het mogen deelnemen aan ideeënvorming wordt binnen deze organisaties uitsluitend gebaseerd op titels en rangen in plaats van op inzicht. Vaak worden de innovators aangewezen door het topmanagement zonder dat de rest van de organisatie er weet van heeft. De uitkomsten worden vervolgens ‘over de muur gegooid’ naar het uitvoerende team zonder dat er een gedeeld begrip is van wat belangrijk is – en waarom. Geen mogelijkheid tot feedback, geen vragen of reality check.

Waarom gaat dit fout? Allereerst missen aangewezen mensen het enthousiasme en de passie voor vernieuwing. Het feit dat je wordt gevraagd om iets te doen, wil niet zeggen dat je ook intrinsiek gemotiveerd bent. Ten tweede hebben senior medewerkers niet altijd het beste zicht op wat er verbeterd kan worden aan de bedrijfsvoering. Ze hebben over het algemeen geen contact met de klant en staan dus verder af van zijn of haar uitdaging – en hoe die uitdaging beter kan worden opgelost. Daarnaast hebben deze managers iets te verliezen. Waarom zouden ze strategieën en ideeën ter discussie stellen waar zij zelf succesvol door zijn geworden? Als laatste weten de andere werknemers vaak niet wat een dergelijke ‘thinktank’ doet. Ze voelen zich niet betrokken bij het proces. Als ze wel wisten wat er buiten hen om wordt bedacht, zouden ze het gevoel krijgen dat zijzelf blijkbaar niet in staat zijn tot frisse, vernieuwende ideeën. Wat ook weer slecht is voor innovatie.

Het organiseren, voorschrijven en delegeren van innovatie werkt dus niet. Innovatie komt niet voort uit een gecontroleerde omgeving.

De meest creatieve ideeën komen van de mensen aan het front die andere manieren zien waarop ze hun dagelijkse werk kunnen uitvoeren. En die zelf aangeven te willen bijdragen aan vernieuwing. Hun ideeën moeten gehoord worden. Dat wil niet per se zeggen dat je medewerkers strategische beslissingen laat nemen, maar dat je ze in ieder geval betrekt bij het beslissingsproces. Dat zorgt ervoor dat het soms langer duurt om een beslissing te nemen, maar garandeert tegelijk een vlekkeloze uitvoering van die beslissing omdat iedereen betrokken is.

Hou hierbij rekening met risicomanagement. Natuurlijk is het geweldig wanneer je personeel initiatief en risico’s neemt bij het innoveren. Maar wat doe je als ze falen? Worden ze dan gestraft? Dan zullen ze wel twee keer nadenken om nog eens iets te bedenken. Zie falen liever als een noodzakelijk en soms wenselijk onderdeel van leren. Leer door te doen. Test constant nieuwe ideeën. Geef medewerkers die ideeën hebben over nieuwe producten of markten de kans om ze te uiten. Geef ze tijd, vertrouwen, fysieke ruimtes en online fora om elkaar te ontmoeten en te brainstormen. Wees flexibel. En vooral: handel nu. Experimenteer, maak prototypes en deel concepten met je klanten.

Deze benadering zal leiden tot veel innovatieve ideeën – en een grote groep enthousiaste supporters in je organisatie die de ideeën willen omzetten in actie.

Joeri Oltheten

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *